W lasach Gminy Serock licznie reprezentowana jest fauna m. in. łosie, dziki, jelenie, sarny, lisy, zające, kuny, myszy, norniki. Na terenie gminy spotyka się wiele gatunków ptaków (w tym chronionych): kuropatwa, kaczki, czapla siwa, myszołów, jastrząb, sowy, dudek, zimorodek, bocian biały, bażanty, żuraw, dzięcioły itd.

Spacerując na terenach przybrzeżnych Bugu i Narwi można się natknąć dodatkowo na borsuki, bobry, bociany czarne, cietrzewie, czaple.

 

SSAKI

Łoś - do niedawna zagrożone wyginięciem, dzisiaj coraz częściej pojawiają się blisko nas. W czasach najnowszych już dwa razy udało się nam łosie niemal wybić. Za pierwszym razem w czasie wojny - w rezultacie pozostała licząca ledwie kilkanaście osobników populacja nad Biebrzą. Za drugim razem łosie zostały prawie wybite już w czasach pokoju. Pod koniec lat 60. władze pozwoliły do nich strzelać. Dopiero w końcówce lat 90. zorientowano się, że z łosiami jest nie za dobrze, bo z ponad 6 tysięcy w latach 80. zostało ich ledwie półtora tysiąca. Oficjalnie, bo w rzeczywistości mogło być ich jeszcze mniej. Na szczęście w porę zatrzymano polowania i łosie odbudowały swą populację. Dziś mamy ich w naszych lasach 12-14 tysięcy. Ile dokładnie, nie wiadomo, bo te wędrowne zwierzęta trudno policzyć.

W kłusie łosie biegną z szybkością nawet 30 km na godzinę, a na krótkich dystansach potrafią przyśpieszyć do nawet 60 km. Znakomicie sobie radzą także w wodzie i bez trudu mogą przepłynąć kilkanaście kilometrów. Potrafią nurkować. Łoś ma doskonały węch, dobry słuch i nieco gorszy wzrok. Rośliny zanurzone w wodzie odnajduje za pomocą zmysłu dotyku.

Jedną z najważniejszych łosiowych cech jest poroże, które noszą tylko byki, czyli samce. Podobnie jak u innych jeleniowatych łosie gubią je co roku późną jesienią i odbudowują wiosną. Czasami służy ono bykom do ścierania się w czasie walk, do których dochodzi podczas trwającego wczesną jesienią bukowiska, czyli łosiowych godów.

Z roślin drzewiastych łoś żeruje często sosną, jałowiec, jodłę, modrzew i świerk. Rośliny te dostarczają mu wysokokalorycznego pokarmu w postaci igliwia, pączków, pędów i nasion. Łoś latem potrzebuje około 30-50 kg pokarmu dziennie, zimą około 12 kg a wiosną 10 kg.

Jest zwierzęciem poligamiczny. Byk pozostaje przez pewien czas z jedną klępą, a następnie w tym samym sezonie może pozostawać z drugą lub nawet trzecią. Nigdy jednak nie gromadzi haremu.

Zwierzęta te wyglądają jak nie z tego świata ze swoim końskim pyskiem, długimi nogami, wielkimi melancholijnymi oczami i olbrzymimi uszami.

 ojpg

  

Dzik - zamieszkuje całą Europę, z wyjątkiem Półwyspu Skandynawskiego, Finlandii i północnej części Rosji. W Polsce jest pospolity w całym kraju. Zasadniczym środowiskiem bytowania dzika jest las. Zasiedla on wszystkie typy lasów, najczęściej jednak lasy mieszane. Szczególnie odpowiadają mu tereny leśne obfitujące w mokradła i bagna. Woli większe kompleksy leśne. W wielu okolicach dziki przez znaczną część roku wykorzystują pola uprawne w pobliżu lasu jako bogatą bazę pokarmową. W nocy penetrują pola w poszukiwaniu pożywienia, a podczas dnia zalegają w ostojach leśnych.

Dziki żyją w stadach, nazywanymi watahami. W skład gromady wchodzi od kilku do dwudziestu osobników obu płci: stara locha – przewodniczka – oraz lochy z warchlakami. Jeśli przebywają na wspólnych żerowiskach, mogą liczyć nawet 100 osobników.

Zazwyczaj biegają kłusem, rzadziej galopem, którym mogą przebiec maksymalnie kilkaset metrów. Są doskonałymi pływakami.

Dzik jest zwierzęciem agresywnym, a szczególnie niebezpieczna może być locha broniąca młodych.

Samica po 16-20 tygodniowej ciąży może urodzić nawet 12 młodych (liczebność młodych rośnie wraz z wiekiem samicy).

Po urodzeniu warchlaki pozostają w barłogu wcześniej stworzonym przez lochę i tam się ogrzewają. Są uzależnione od opieki matki. Dożywają nawet 40 lat.

Dzik jest typowym wszystkożercą. Pokarm roślinny stanowi około 90% udziału, a pokarm zwierzęcy około 10%. Pokarm zwierzęcy dzika to różnego rodzaju bezkręgowce, dżdżownice, owady i ich larwy, mięczaki, drobne gryzonie i inne małe kręgowce oraz padlina.

Jest utrapieniem rolników – ryjąc, potrafi poczynić wielkie szkody, zwłaszcza w uprawach roślin bulwiastych.

Skóra dzika jest koloru czarnego, pokryta jest twardą, elastyczną szczeciną i gęstych włosów. Latem ubarwienie dzika jest ciemniejsze.

U dzików występuje dymorfizm płciowy, samiec - odyniec, jest większy i kiedy jest starszy bardzo rosną mu górne kły - fajki. Dolne kły - szable, krzyżują się z fajkami. Największe osobniki osiągają do 2m długości.

Dziki mają bardzo dobry węch, ale poza tym silnie rozwinięte są zmysły dotyku, słuchu i smaku.

dzikjpg


Jelenie w Polsce występują we wszystkich większych kompleksach leśnych. Preferencje środowiskowe jeleni są zależne od pory roku. Głównym środowiskiem są nizinne i górskie lasy liściaste i mieszane. Z uwagi na rozłożyste poroże unikają terenów gęsto zakrzewionych. Jeleń jest zwierzyną płową, należy do największej zwierzyny w kraju, będącej przedmiotem zainteresowania łowieckiego.

Samiec jelenia, zwany bykiem, może ważyć nawet 160 kg. Jego „żona”, czyli łania jest o połowę, od niego, lżejsza. W ciągu roku samica rodzi jedno lub dwoje młodych, zwanych cielętami. W zależności od pory roku zmienia się pożywienie jeleni. Wiosną, latem i jesienią zjadają trawy, zioła, owoce krzewów i grzyby, natomiast zimą głównie mech, porosty a także gałązki i korę drzew. Jeleń z natury jest zwierzęciem dziennym, ale pod wpływem czynników zewnętrznych (obecność drapieżników, ludzi) zakłócających jego spokój i poczucie bezpieczeństwa prowadzi głównie nocny tryb życia, w dzień ukrywając się w leśnych gęstwinach. Rozpoczyna żerowanie po zmierzchu, a nad ranem wraca do swojej kryjówki. W ciągu dnia żeruje w miejscach, w których nie wyczuwa żadnego zagrożenia.

Jelenie śpią tylko 60-100 minut na dobę. Na wolności żyją do 12-15 lat.

 jelejpg

 

Sarny żyją zarówno w lasach jak i na polach uprawnych i łąkach. Są dużo mniejsze od jeleni. Samiec sarny nazywany jest kozłem i waży maksymalnie 25 kg. Długość ciała sarny wynosi między 90 a 140 cm. Wysokość w kłębie 60-90 cm, natomiast poroże kozłów − zwane parostkami − osiąga długość 25-30 cm. Sarna ma dość długie i w stosunku do reszty ciała cienkie nogi oraz rozbudowany, długi tułów. Cechą charakterystyczną zwierza jest tez smukła szyja z drobną głową. Latem i późną wiosną dorosłe sarny mają czerwonobrązowy kolor futra, natomiast jesienią, w listopadzie dochodzi do jego wymiany na szarożółty bądź też szarobrązowy. Jednak oprócz czerwonobrązowej znane są również inne formy barwne. Na zadzie występuje okrągła jasna plama, średnicy około 15 cm . Jest to tzw. lustro, latem słabo zaznaczone, zimą natomiast bardzo wyraźne, o czystym białym zabarwieniu.

Samica sarny, czyli koza, w ciągu roku rodzi od jednego do trzech młodych, które zwą się koźlętami. Sarny odżywiają się głównie urozmaiconym pokarmem roślinnym (trawy, zioła, pędy jeżyn i malin) i grzybami. Lubią lizać sól i pić czystą wodę.

 sarnajpg

 

Lis jest najpospolitszym drapieżnikiem w naszym kraju. Długość z ogonem do 150 cm, długość ogona do 60 cm, wysokość w kłębie do 50 cm, waga do 10 kg.

Tułów ma wydłużony, głowę o ostro zakończonym pysku i długich trójkątnych uszach. Kończyny krótkie, przednie 5-, tylne6-palcowe, opuszki stóp owłosione. Ogon (kita) jest długi i puszysty. Koniec ogona jest biały, na górnej jego stronie, 5-6 cm od nasady, znajduje się gruczoł zapachowy. Wierzch ciała jest rudawy, spód biały, uszy i dolna część kończyn czarne. Zmienność ubarwienia jest bardzo duża. Biotopem lisa są lasy, pola, łąki, przy czym ulubionym jego siedliskiem są małe lasy śródpolne.

 Lis jest zwierzęciem wszystkożernym z przewagą pokarmu mięsnego. Rodzaj pokarmu jest dostosowany do dynamiki populacji ofiar i waha się w zależności od biotopu i typu krajobrazu. Podstawowym pokarmem lisa są gryzonie myszowate, ale żywi się również owadami, ślimakami, robakami, okazyjnie zającami lub królikami, ptakami ich zniesieniem, padliną, jagodami i innymi owocami. W pobliżu osad ludzkich odwiedza regularnie śmietniki i wysypiska. W okresie obfitości pokarmowej zbiera zapasy, które zagrzebuje w ziemi. Dzienne zapotrzebowanie pokarmowe wynosi 0,5-1 kg.

Prowadzi życie samotne, łączenie w pary jest raczej sezonowe, chociaż obserwowano już wielokrotnie udział samca w karmieniu nie tylko samicy, ale i młodych w pierwszych tygodniach życia. W ciągu wiosny i lata lis prowadzi życie raczej osiadłe, w jesieni i w zimie koczownicze. Ma bardzo dobrze rozwinięte zmysły słuchu, wzroku, węchu i dotyku, co ułatwia mu polowanie na drobne gryzonie i owady. Zarejestrowano 28 różnych głosów wydawanych przez lisy, z których najbardziej znane jest ich poszczekiwanie w czasie cieczki. Ruchy lisa są szybkie i zwinne, w kłusie porusza się z szybkością 6-8 km/h, w pogoni lub ucieczce z szybkością 45-50 km/ h. Skacze i dobrze pływa. Kopie samodzielne nory o kilku korytarzach i jednej komorze gniazdowej, która może leżeć na głębokości do 3 m.

Krzywdząca opinia o jego szkodliwości w łowisku wskutek zjadania drobnej zwierzyny nie znajduje potwierdzenia w badaniach naukowych.

lisjpg

 

Zając jest typowo stepowym gatunkiem. Występuje przeważnie na otwartych obszarach upraw rolniczych i łąk i w młodnikach śródpolnych. W dużych lasach pojawia się rzadko. Nie lubi obszarów bagiennych i podmokłych. Zimą zmuszony głodem często żeruje w nieogrodzonych sadach.

Występuje pospolicie na terenie całej Polski. Liczebność zajęcy wynosi niewiele ponad 0,5 mln osobników i systematycznie maleje. Na początku lat 90. XX wieku było ich ponad 1,1 mln, a w latach 70. XX wieku prawie 3,2 mln. Duży, niekorzystny wpływ na populację zająca wywiera mechanizacja rolnictwa (koszenie łąk), ruch drogowy (brak przejść przecinających drogi dla migrujących dzikich zwierząt) oraz liczne, zdziczałe psy i koty.

Zając ma długość od 35 do 75 cm, wysokość ok. 30 cm. Uszy dłuższe od głowy. Łapy wąskie i twarde, przystosowane do biegania po twardym terenie. Tylne nogi znacznie dłuższe od przednich. Ogon zająca jest od góry czarny, na spodzie biały. Futro ma szarobrązowy kolor – upodabniający go do podłoża – ubarwienie ochronne. W zimie futro staje się jaśniejsze i gęstsze niż w lecie.

Zające są wyłącznie roślinożerne. Piją wodę ze zbiorników sporadycznie, najczęściej wystarcza im rosa z roślin, którymi się żywią.

Zające szaraki nie kopią nor. Śpią w wyciśniętych podczas leżenia nieckach, które nazywa się kotlinkami. Odżywiają się zarówno w dzień, jak i w nocy. Wzrok mają raczej słaby. Ruch rozpoznają doskonale, nawet ze sporej odległości, ale nieruchome przedmioty rozróżniają słabo. W normalnych warunkach nigdy nie wydają głosu. Ich charakterystyczny głos, tzw. kniazienie, można usłyszeć tylko wtedy, gdy są ścigane np. przez psa, lub są ranne i zagrożone. Nie boją się wody – w razie potrzeby potrafią pływać.

zajcjpg

 

Kuny to niewielkie ssaki drapieżne z rodziny łasicowatych. W Polsce występują, choć niezbyt licznie, na całym obszarze kraju.

Bytują zarówno lasach liściastych, iglastych jak i mieszanych. Preferują gęste, stare lasy ponad młode i jasne. Często wybierają obszary, gdzie korony drzew są zamknięte. Widuje się je jednak również poza lasami.

Podobnie jak większość małych łasicowatych charakteryzują się długim giętkim ciałem i krótkimi nogami. Długość ciała średnio wynosi 40–53 cm. Sierść jest jednolicie ciemnobrązowa (łapy i ogon w podobnym kolorze co grzbiet). Strona brzuszna jaśniejsza; na szyi kremowa lub żółtawa plama. Opuszki palców i stóp są owłosione. Pysk wąski, nos czarny.

Kuna leśna jest najbardziej aktywna nocą oraz wieczorem, choć czasem również w dzień. Jako kryjówki wybiera najczęściej dziuple w drzewach, przy czym każdy osobnik ma kilka gniazd na swoim terytorium. Opuszczone ptasie gniazda, norki wiewiórek oraz szczeliny skalne są często używane w razie niebezpieczeństwa. Kiedy temperatura spada, kuny wolą spać pod powierzchnią ziemi. Są samotnikami, poza okresem, kiedy wychowują młode.

Jest to zwierzę wszystkożerne, poluje nocą, głównie na małe ssaki (wiewiórki i gryzonie, szczególnie nornice), ptaki, owady, żaby, węże i ślimaki, Nie gardzą padliną, ani owocami (w sezonie, jagody stanowią nawet 30% pokarmu).

Średnia długość życia na wolności wynosi ok. 8–10 lat, w niewoli – do 15.

 kunajpg

  

Mysz polna to gatunek niewielkiego gryzonia z rodziny myszowatych, przedstawiciel rodzaju myszarka.

Występuje od środkowej części Europy po Japonię. Żyje na terenie całej Polski poza Tatrami i Podhalem. Zamieszkuje pola i łąki. Zimą przebywa w stogach siana i stodołach.

Ma ciało pokryte rudym futerkiem z wierzchu, białym od spodu. Wzdłuż grzbietu przechodzi ciemna smuga.

Słabo się wspina. Nie skacze. Kopie nory. Jest aktywna zarówno w dzień jak i w nocy. Gromadzi zapasy pokarmu.

Jest wszystkożerna, zjada głównie nasiona. Je także owady.

 myszpolnajpg

 

Norniki żyją w Eurazji, z wyjątkiem sfery tropikalnej. Występują w suchych biotopach, szczególnie dużych polach uprawnych, również na suchych łąkach, murawach, a nawet wydmach nadmorskich. Można je też spotkać w ogrodach, zapuszczonych sadach i na brzegach lasów. Wyraźnie preferują tereny suche. Żyją w koloniach mieszkających w rozbudowanych systemach nor, które są płytkie i posiadają wiele otworów wejściowych. W norach na głębokości od 5 do 40 cm znajdują się gniazda zbudowane z traw. Spotyka się gniazda naziemne umieszczone pod stogami lub pokrywą śniegu. Nornik zwyczajny jest aktywny przez całą dobę, ale szczególnie przed zachodem i wschodem słońca. Nie zapada w sen zimowy.

Nornik zwyczajny odżywia się zielonymi częściami traw i ziół, ziarnami, podziemnymi częściami roślin i bezkręgowcami. Jego ulubionym pokarmem są rośliny motylkowe. Na zimę gromadzi zapasy w ślepych odcinkach korytarzy. Składają się one z bulw, kłączy, korzeni i nasion i mogą osiągać wagę 3 kg.  

Długość ciała wynosi 8 -10 cm, długość ogona 3 -4,5 cm, masa ciała waha się w granicach 15 -40 g . Ciało nornika jest krępe, walcowate, o stosunkowo krótkim ogonie. Uszy dobrze widoczne. Miękka i krótka sierść na grzbiecie ma barwę szarą lub żółtawoszarą, na stronie brzusznej srebrzystoszarą lub żółtawopopielatą. Młode zwierzęta są ciemniejsze od dorosłych.

 nornikjpg

 

Borsuk występuje w lasach w całej Polsce. Za ostoję obiera okolice lesiste, w szczególności lasy mieszane i liściaste z bogatym podszytem, otoczone urodzajnymi polami. Uwielbia przebywać w pobliżu terenów podmokłych i wody.

Borsuk jest oportunistycznym wszystkożercą, łatwo przystosowującym się do zasobów pokarmowych w okolicy siedliska - jego dieta obejmuje wiele roślin i zwierząt.

Borsuk prowadzi życie nocne, dzień przesiaduje w norze, a właściwie w komorze nory. Nora ma często bardzo skomplikowaną budowę. Do głównej komory prowadzi często kilka krętych korytarzy, a wejścia do nich z zewnątrz są od siebie znacznie oddalone. Jest bardzo czysta w odróżnieniu od nory lisiej. Zimowy sen nie jest ciągły, gdyż w dniach ocieplenia budzi się i wychodzi z nory, by zaspokoić pragnienie lub coś złowić. W czasie zimowego snu borsuk żyje nagromadzonym w organizmie tłuszczem, przez co traci na wadze do 7 kg.

borsukjpg

 

Bóbr jest zwierzęciem ziemnowodnym, silnie terytorialnym, wiodącym nocny tryb życia. Jest rodzinny i zasadniczo monogamiczny. Zwykle na stanowisku żyje jedna rodzina, w skład której wchodzą rodzice i maksimum dwa pokolenia potomstwa – w sumie do 4–10 osobników.

W przeszłości zasięg występowania gatunku obejmował całą strefę umiarkowaną Europy i Azji, do czasów dzisiejszych wyginął w wielu regionach Europy. W Polsce jest gatunkiem częściowo chronionym.

Bóbr ma najwyższy wśród gryzoni stosunek masy mózgu do masy ciała, co ma swoje odzwierciedlenie w zachowaniu i zdolności do działania nie tylko instynktownego, ale także logicznego. Bobry potrafią skonstruować stopnie z gałęzi i mułu, by móc się wspiąć wyżej i sięgnąć do elementu wznoszonej konstrukcji lub pokonać przeszkodę. Inteligencja bobra jest porównywana do poziomu inteligencji szczura.

Bóbr europejski jest roślinożercą. Stare przekonania, że bobry polują na ryby, są nieprawdziwe. Bóbr może żywić się niemal wszystkimi dostępnymi częściami roślin przybrzeżnych i wodnych – łykiem drzew i krzewów , gałązkami, roślinami zielnymi: trzciną, grążelami.

Do najbardziej charakterystycznych śladów funkcjonowania bobrów w środowisku należą budowane przez nie tamy. Mogą mieć prostą konstrukcję i występować jako pojedynczy próg wodny, ale możliwe jest także istnienie skomplikowanych konstrukcji, które układają się w kaskady. Bobry kontrolują na bieżąco stan budowli i szybko naprawiają ewentualne uszkodzenia.

Bóbr może przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut.

 

bbrjpg

 

PTAKI:

Kuropatwa - w Polsce nieliczny ptak lęgowy, głównie na niżu; lokalnie bywa średnio liczny. Populacja podlega znacznym wahaniom, liczebność ptaków zależy od ostrości zimy oraz pogody w czerwcu i lipcu, gdy wykluwają się pisklęta, które są bardzo wrażliwe na przemoknięcie i wychłodzenie. Gniazda buduje na ziemi, dobrze ukryte między roślinami. To jeden z krócej żyjących polskich ptaków. Najdłużej żyjąca kuropatwa, której wiek oznaczył człowiek, miała 5 lat

Dorosłe ptaki mają szarą głowę, rdzawą twarz oraz pręgowane boki. Samce na brzuchu mają dodatkowo dużą, brązowa plamę w kształcie podkowy. Ogon jest krótki, rdzawy.

kuropatwajpg

 

Czapla siwa - gatunek dużego ptaka wodnego. W Polsce średnio liczny ptak osiadły. Długość ciała wynosi 85-100 cm, rozpiętość skrzydeł 155-175 cm, a masa ciała 1-2,3 kg. Ptak dzienny, ale najbardziej aktywny jest o świcie i o zmierzchu. Zazwyczaj widywany jako pojedynczy osobnik albo kilka ustawionych w linii wzdłuż brzegu, gdy wypatrują zdobyczy. W trakcie polowania długo pozostaje w bezruchu, nawet kilka godzin. Lot ma ociężały i powolny, ale potrafi nagle zwinnie zanurkować na gniazdo albo żerowisko. W trakcie lotu szyja wciągnięta, przybiera esowaty kształt, skrzydła łukowato wygięte. Broniąca się czapla bardzo szybko i celnie atakuje oczy wroga.

W Polsce gatunek objęty jest częściową ochroną gatunkową. W niektórych miejscach w Polsce liczebność populacji spada przez niszczenie kolonii lęgowych. Śmiertelność piskląt bywa ogromna. Wiele młodych czapli ginie w czasie zim, nieustannie krążąc wzdłuż rzek w poszukiwaniu pokarmu.

czaplasiwajpg 

 

Myszołów - duży ptaka drapieżny, w Polsce średnio liczny ptak lęgowy, stosunkowo najbardziej rozpowszechniony spośród wszystkich ptaków drapieżnych, jednak lokalnie bywa nieliczny.

Charakteryzuje go krępa budowa ciała, szerokie, zaokrąglone skrzydła oraz krótki, szeroki ogon. Samica nieco większa od samca, ale obie płci ubarwione jednakowo. Upierzenie jest na tyle zmienne, że trudno znaleźć dwa identycznie upierzone ptaki. Objęty ochroną gatunkową ścisłą. Największe zagrożenia dla myszołowów to intensywna gospodarka leśna, wycinanie zadrzewień śródpolnych, stosowanie szkodliwych środków ochrony roślin, zmniejszanie zróżnicowania krajobrazu rolniczego jak łączenie gruntów i likwidowanie miedz oraz nieużytków.

myszowjpg

  

Jastrząb - w Polsce nieliczny ptak lęgowy i zimujący, miejscami bardzo nieliczny. Przeważnie lata nisko, wykorzystując różne osłony takie jak rowy. Zręcznie manewruje między gałęziami w lesie, w czym pomaga mu stosunkowo długi ogon. Jest samotnikiem, jedynie w okresie godowym łączy się w pary. Jastrzębie prowadzą skryty tryb życia, rzadko krążą nad danym terenem, a gdy to robią, rozpościerają swój ogon tak, że widać na nim cztery ciemne, szerokie prążki.

To ptaki przeważnie milczące. Jedynie w okresie godowym usłyszeć można ich głośne kwilenie. W Polsce objęty ochroną gatunkową ścisłą. Jest jednym z najbardziej prześladowanych gatunków dzikich ptaków. Badania pokazały, że poluje nie tylko na bażanty, kuropatwy i zające, sroki, wrony, dzikie gołębie, sójki i kosy.

 jastrzbjpg


Dudek  - W Polsce można go spotkać we wszystkich regionach, zarówno na niżu, jak i w niższych częściach gór, lecz na ogół nie występuje licznie, lokalnie rzadko, szczególnie w górach i na Pobrzeżu Bałtyckim. Większe skupiska dudka spotkamy na Podlasiu, Mazurach, Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim oraz nad środkowym Bugiem. W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymagający ochrony czynnej.

 dudekjpg

 

Zimorodek - jeden z tych ptaków, o którym prawie każdy słyszał - ale tylko nieliczni widzieli. Za to, jeśli już ktoś miał szczęście zobaczyć zimorodka, na pewno zapamięta ten moment. Maleńki, osłupiająco szybki. Szmaragdowo-lazurowy – wprost oślepia eksplozją kolorów.

Do życia potrzebuje czystych i spokojnych wód, skąd swoim nieproporcjonalnie wielkim dziobem będzie wyławiać małe rybki. Gniazda zakłada w norach – więc i skarpa by się przydała. No i partner, o którego, w razie potrzeby, zawzięcie rywalizować będą waleczne samiczki…

Zawsze indywidualista – a poza sezonem lęgowym jeszcze nietowarzyski. Zimorodek po prostu nie lubi dzielić się swoim łowiskiem. W końcu ryba nie zawsze bierze…

Ocenia się że w Polsce żyje 2,5 – 6 tysięcy par zimorodków.

Zimą pojawiają się nad niezamarzniętymi jeszcze wodami - tam, gdzie ich wcześniej nikt nie widział. A może po prostu nie zauważył… W każdym razie na tle białego śniegu nie sposób przeoczyć mieniącego się jak klejnot zimorodka… I tak narodziło się jego imię.

W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymaga ochrony czynnej.

zimorodekjpg

 

 

Bocian biały - jego upierzenie jest głównie białe, z czarnymi piórami na skrzydłach. Dorosłe ptaki mają długie czerwone nogi oraz długie spiczasto zakończone czerwone dzioby i mierzą średnio 100–115 cm od czubka dzioba do końca ogona.

Będąc mięsożercą, bocian biały zjada szereg zwierząt, w tym owady, ryby, płazy, gady, małe ssaki i małe ptaki. Większość ze swojego pożywienia znajduje na podłożu, wśród niskiej roślinności oraz w płytkich wodach.

Bocian biały jest ptakiem stadnym. Ptak ten podejmuje co roku dalekie wędrówki, zimując w Afryce. Polska jest krajem, w którym gniazduje największa światowa populacja bociana białego. Bociany zakładają stałe pary na jeden sezon lęgowy, nie jest prawdą, że łączą się w pary na całe życie. Natomiast rzeczywiście wracają zazwyczaj do tej samej okolicy, w której się urodziły, nie koniecznie zawsze do tego samego gniazda.

Bocian biały nie jest gatunkiem globalnie zagrożonym wyginięciem, chociaż od stu lat znacznie zmniejszył swą liczebność w wielu obszarach północnej i zachodniej Europy. Obecnie bocian biały znajduje się pod ścisła ochroną gatunkową. Z uwagi na spadającą liczebność objęty specjalnym programem "Program Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk”.

bocianjpg

 

Żuraw zamieszkuje północną i środkową część Eurazji. Do niedawna można go było spotkać w całej Europie. W wyniku osuszania podmokłych lasów zniszczono jego lęgowiska i obecnie na południe od Bałtyku i na południu Europy występuje tylko wyspowo. W Polsce nieliczny lub bardzo nieliczny ptak lęgowy niżu.

Sylwetka wysmukła, wyprostowana. Większy od bociana i łatwo od niego odróżnialny po długich, zwisających w kształcie pióropusza ozdobnych piórach na ogonie i grzbiecie. Latem często wierzch ciała robi się brązowawy od wcieranego szlamu lub żelazistej wody torfowisk. Młode są brunatne bez plam na głowie i ozdobnych piór. Długość ciała wynosi ok. 140 cm, rozpiętość skrzydeł do 240 cm.

Światowa populacja żurawia zwyczajnego jest szacowana na 210-250 tys. osobników. W Polsce liczebność ocenia się na 5-6 tys. par. W Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową. Wymaga ochrony czynnej. Wskazana ochrona terenów podmokłych i bagiennych.

urawjpg

 

Bocian czarny – w Europie Środkowej to rzadki ptak lęgowy żyjący w lasach liściastych i mieszanych, gdzie są małe prześwietlenia, na podmokłych łąkach, stawach i trzęsawiskach. Tu zakłada gniazdo w koronach drzew liściastych lub iglastych, w górach także na skałach. W Polsce spotkać go można na całym obszarze kraju, również w górach.

Upierzenie czarne z metalicznym, zielonkawym i purpurowym połyskiem. Brzuch, pokrywy podogonowe i pierś białe. Dorosłe ptaki mają dziób, skórę wokół oczu i nogi czerwone, natomiast u ptaków młodocianych te części ciała są zielonoszare i bladoróżowe. Spód skrzydeł biały tylko na barkówkach. Samica i samiec są podobnie upierzone.

To ptak leśny. Zamieszkuje rozległe, stare, podmokłe drzewostany w pobliżu wód i bagien, również lasy górskie. Preferuje zwłaszcza stepy i lasostepy. Otwartych przestrzeni unika. Lęgnie się zawsze w pobliżu wody, nawet jeśli jest to małe śródleśne oczko wodne lub niewielki bystry śródleśny strumień lub potok.

Zjada głównie żaby i drobne ryby jak młode pstrągi potokowe, piskorze, ślizy i karasie. Rzadziej łapie mniejsze ssaki (głównie gryzonie), płazy, mniejsze gady oraz większe bezkręgowce, wyjątkowo pisklęta innych ptaków.

Z uwagi na nieliczne występowanie objęty ścisłą ochroną gatunkową.

bocianczarny_2jpg

 

Cietrzew - to ptak osiadły - nie odbywa wędrówek. W Polsce bardzo nieliczny ptak lęgowy na wschodzie i południu. Obecnie mimo prób prawnej ochrony jego populacja stale maleje. Jego ciało osiąga długość ok. 45 cm (samica) i ok. 62 cm (samiec). Rozpiętość skrzydeł dochodzi do 72 cm (samica) i 95 cm (samiec), długość ogona 9–10 cm (samica) i 10–14 cm (samiec).

Samiec jest najczęściej czarny z granatowym, metalicznym połyskiem. Skrzydła ciemnobrązowe z dwiema białymi pręgami. Nad okiem wyraźny czerwony fragment gołej skóry, tzw. róża, które na wiosnę (w okresie godowym) wyraźnie się powiększają. Samica cietrzewia (cieciorka) jest mniejsza. Wierzch brunatny z gęstym poprzecznym, rdzawym prążkowaniem. Spód i boki jaśniejsze, a prążkowanie staje się mniej regularne.

cietrzewjpg

 

SADOWNICTWO I PSZCZOŁY

W północnej części powiatu legionowskiego w gminie Serock oraz w sąsiednim powiecie nowodworskim wzdłuż dolnego biegu Narwi od Zegrza do Pomiechówka znajduje się lokalne zagłębie sadownicze. Uprawa drzew owocowych zajmuje znaczącą część serockich terenów rolniczych. Dominują jabłonie, ale występują też wiśnie, grusze, czereśnie i śliwy, a także brzoskwinie i orzechy włoskie. Średnia wielkość gospodarstwa sadowniczego to 3,72 hektar.

Dzisiejsze sadownictwo w gminie to nowoczesne sady szpalerowe, w których rośnie nawet 3 tysiące drzewek na hektarze. Z nowoczesnością przyszła wysoka jakość i wydajność sięgająca 50 ton jabłek z hektara sadu.

W środkowej części pasa upraw sadowniczych ujścia Narwi leży Dębe. Dziś Dębe żyje z sadownictwa. O tym jak cenne są pszczoły w uprawach owoców większość sadowników zdaje sobie sprawę. O istotnej roli pszczół wiedzieli już nasi przodkowie oraz znani naukowcy. Albert Einstein mawiał, że "kiedy pszczoła zniknie z powierzchni Ziemi, człowiekowi pozostaną już tylko cztery lata życia". Tę katastroficzną wizję szerzej rozwijał Karol Darwin, twierdząc że "Skoro nie będzie pszczół, nie będzie też zapylania. Zabraknie więc roślin, potem zwierząt, wreszcie przyjdzie kolej na człowieka...". Dlaczego pszczoły są tak ważne dla Ziemi? Odpowiedź jest prosta – bez owadów zapylających nie byłoby roślin i poprawnie działającego ekosystemu. A jeśli nie będzie przyrody wytwarzającej tlen, to marny los człowieka. Szacuje się, że pszczoły zapylają minimum 1/3 upraw żywności. Zniknięcie pożytecznych owadów oznaczałoby, że nie będzie jabłek, truskawek, czy pomidorów. - Obecnie mamy w Polsce około 1 200 000 pszczół. A do prawidłowego zapylenia powinno być ich milion i 600 tysięcy. W Chinach ludzie ręcznie zapylają sady, bo pszczoły wyginęły. Zdania, co do przyczyn powszechnej śmierci pszczół, są podzielone. Spora grupa pszczelarzy obwinia chemię stosowaną przy uprawach roślin. Inni zwracają uwagę na roztocz powodującą chorobę pszczół - warrozę. Owady te umierają również z powodu gwałtownych wahań temperatury i nienaturalnie zimnej wiosny.

Wzrost umieralności pszczół prawdopodobnie wynika też z ocieplenia klimatu, który powoduje nienaturalny przebieg pór roku. Zimy stają się coraz cieplejsze, a wiosna i lato coraz chłodniejsze. To z kolei sprawia, że na drzewach i krzewach pojawia się coraz mniej kwiatów, których nektar jest jedynym źródłem pożywienia pszczół.

Zgubny wpływ na pszczoły ma także coraz mniejsze urozmaicenie kwiatostanu. Obecnie głównym źródłem pszczelego pokarmu jest nektar z kwiatów rzepaku, co stanowi zbyt mało odżywczą dietę dla tych pracowitych owadów. Pszczoły padają również ofiarą krzyżówek genetycznych. Odmiany polskie mieszane są z południowymi (np. włoskimi). Tego rodzaju pszczoły nie są odpowiednio odporne w naszej strefie klimatycznej.

 Przełom kwietnia i maja to kluczowy dla pszczół miodnych okres w roku. Właśnie wtedy masowo wychodzą z uli i ciepło jest im niezbędnie potrzebne. Do prawidłowego funkcjonowania tych owadów musi być przynajmniej 12 stopni powyżej zera.

Część ekologów i pszczelarzy twierdzi jednak, że główną przyczyną umierania tych wyjątkowo pożytecznych owadów jest stosowanie chemicznych środków ochrony roślin. Używane przez farmerów pestycydy są z każdym rokiem coraz bardziej skuteczne, co najczęściej oznacza po prostu większą toksyczność. Co gorsze, rolnicy nie tylko nie przestrzegają terminów, w których dozwolone jest spryskiwanie upraw środkami owadobójczymi, ale przekraczają określone normami dawki. Ma to zgubny wpływ zwłaszcza na pszczoły miodne, które są bardzo delikatne, i nawet najmniejszy kontakt ze środkami chemicznymi potrafi skończyć się ich śmiercią.